E-Ticaret Sözlüğü

E-ticaret müşteri, tedarikçi ve iş ortaklarınız ile internet üzerinden iletişim kurduğunuz, satış, satın alma ve ödeme işlemlerini internet üzerin gerçekleştirdiğiniz ekonomik faaliyetlere verilen genel isimdir.

E-Ticaret Süreci Nasıldır?

OECD E-ticaret sürecini aşağıdaki gibi tanımlamaktadır:

  • Ticaret öncesi firmaların elektronik ortamda bilgilenmesi ve araştırma yürütmesi
  • Firmaların elektronik ortamda buluşması
  • Ödeme sürecinin yerine getirilmesi
  • Taahhüdün yerine getirilmesi, mal veya hizmetin müşteriye teslimi, satış sonrası bakım, destek gibi hizmetlerin temin edilmesi
  • Mal ve hizmetlerin elektronik alışverişi
  • Üretim planlaması yapma ve üretim zinciri oluşturma
  • Tanıtım, reklam ve bilgilendirme
  • Sipariş verme
  • Anlaşma/sözleşme yapma
  • Elektronik banka işlemleri ve fon transferi
  • Elektronik konşimento gönderme
  • Gümrükleme
  • Elektronik ortamda üretim izleme
  • Elektronik ortamda sevkiyat izleme
  • Ortak tasarım geliştirme ve mühendislik
  • Elektronik ortamda kamu alımları
  • Elektronik para ile ilgili işlemler
  • Elektronik hisse alışverişi ve borsa
  • Ticari kayıtların tutulması ve izlenmesi
  • Doğrudan tüketiciye pazarlama
  • Sayısal imza, elektronik noter gibi güvenilir üçüncü taraf işlemleri
  • Sayısal içeriğin anında dağıtımı
  • Anında bilgi oluşturma ve aktarma
  • Elektronik ortamda vergilendirme
  • Fikri, sınaî ve ticari mülkiyet haklarının korunması ve transferi

Ürün

E-ticarete başlamak için, öncelikle internet üzerinde satacağınız ürün ya da hizmetin ne olacağına ve sizi farklı kılacak olan satış fikrine karar vermelisiniz. İş süreçleriniz ve satış stratejileriniz bu ürün / hizmet ve fikir üzerinden gelişecektir.

Planlama

E-ticaret bir satış platformudur. Mevcut şirketiniz üzerinden fatura keser ve ödeme kabul edersiniz. Tüm ticari sorumluluğunuz şirketiniz üzerinden gerçekleştirilir. Başarılı bir e-ticaret sitesi oluşturabilmek için planlama hayati önem taşır. Planlama aşamasında netleştirmeniz gereken temel unsurlar şunlardır:

  • Tedarik Süreci

    Hedefiniz sunduğunuz ürün ya da hizmeti en kısa zamanda, en sağlıklı biçimde ve kusursuz olarak müşterinize temin etmek olmalıdır.

    Bu hedefe ulaşmak için satmak istediğiniz ürünün, sipariş sonrasında nasıl temin edileceğini ve teslim edileceğini belirleyin. Stok tutabilir ya da akıcı bir satış prensibini benimseyebilirsiniz.

  • Fikir süreci

    Ürün ya da hizmetinizi hedeflediğiniz kitlelere satabilmek için fark yaratan özelliğini öne çıkarmanız gerekir.

    Bu fark; size özel, kolay ulaşılamayan bir ürün ya da hizmeti sunmak, cazip ödeme koşulları ve kampanyalar olabilir.

    Tüketicinin sizi tercih etmesini sağlayacak fikirleri ortaya koyduğunuz zaman hedefinize ulaşma yolunda önemli bir adım atmış olursunuz.

  • Ödeme yöntemleri

    E-ticaret, yalnızca bir aracı platformdur. Müşterilerden alınan ücret şirketinizin hesaplarına aktarılır.

    Araştırmalar e-ticarette en büyük sorunun tarafların birbirlerinin kimlikleri ve yetkilerini kontrol etmekte yaşadıkları zorluk olduğunu ortaya çıkarmıştır.

    Tüketicilerinizin aklındaki soru işaretlerini silmek için siteniz için gerekli olan güvenlik sertifikalarını almalı, yetkisiz kişilerin Internet ortamında kredi kartlarını kullanmasının önüne geçen güvenli ödeme çözümleri kullanmalısınız.

1) Dinamik fiyatlandırma

İş dünyasında, satışları arttırmak amacıyla daha önce de kullanılan dinamik fiyatlandırma, aynı ürünün, farklı promosyon seçenekleri doğrultusunda, farklı kişilere değişik fiyatlardan satılması mantığına dayanır.

Dinamik Fiyatlandırmanın Avantajları

  • Belirli dönemlerde fiyat değişikliği yaparak rekabet avantajı yaratmaya olanak tanır.
  • Avantajlardan yararlanmak isteyen tüketicilerin siteyi ziyaret oranını artırır.
  • Özellikle fiyat dalgalanmaları söz konusu olduğunda, dinamik fiyatlandırmanın etkili bir şekilde uygulanabilmesi önemli kazançlar sağlayabilir.

Dinamik Fiyatlandırmanın Dezavantajları

  • Dinamik fiyatlandırma adına çok sık ve gereksiz fiyat değişikliğine gitmek ürün kalitesiyle ilgili tüketici algısını olumsuz etkileyebilir.
  • Bu tür fiyatlandırma stratejilerinin süreklilik kazanması ise şirkete duyulan güveni zedeleyebilir ya da tüketicilerin satın alma kararlarını geciktirmelerine neden olabilir.

2) Bireyselleştirilmiş fiyatlandırma

Alıcılara ait verilerin bilgi sistemine rahatlıkla aktarılmasını sağlayan Internet ortamında pazarlama faaliyetlerinin bireye özgü olarak kişiselleştirilmesiyle yürütülen veri tabanlı pazarlama yöntemidir.

Bireyselleştirilmiş Fiyatlandırma Stratejilerini Uygularken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Bireyselleştirilmiş fiyatlandırma stratejisi uygulanırken; alıcının ürüne verdiği değere, kabul edebileceği fiyat aralığına, ürüne olan ihtiyacının derecesine mutlaka bakılmalıdır.
  • Alıcının benzer ürünlerle ilgili eğilimleri ve ürünler hakkındaki bilgi düzeyi ile Interneti kullanma becerileri de bu stratejinin uygulamasında dikkate alınmalıdır.
  • Bireyselleştirilmiş fiyatlandırma stratejilerinin getirebileceği risklerin farkında olmak çok önemlidir. Tüketicilerin farklı platformlarda birbirleriyle iletişime geçerek fiyat karşılaştırması yapma ve aynı ürün/hizmete farklı fiyatlarla sahip olduklarını fark etme olasılıkları göz önünde bulundurulmalıdır.

Bireyselleştirilmiş Fiyatlandırma Stratejileri

  • Çok değişkenli fiyatlandırma
    Satın alınan miktar, teslim süresi, ürün kalitesi gibi birden fazla değişken dikkate alınarak alıcıya göre düzenlenen fiyatlandırmadır.
  • Grup fiyatlandırma
    Birden fazla kişiye toplamda daha fazla indirimde bulunarak grupları özendirmeyi hedef alır.
  • Paket fiyatlandırma
    Alıcının tercih ettiği ürünle birlikte satın alma olasılığı fazla olan ürünlerde paket fiyatlaması yoluyla toplamda daha fazla indirim sağlamayı ve satışı artırmayı hedefler.
  • Çoklu ürün fiyatlandırması
    Düşük kalite ve fiyatlı ürünler yanında farklı hedef pazarlara hitap edebilecek çeşitte yüksek kalite ve fiyatta ürünlerle fiyat farklılaştırması uygulamasıdır.
  • Müzayede ve aşırı fiyat indirimleri
    Müzayede, seri sonu, serisi bozulmuşları ve stokları bitirmek gibi amaçlarla aşırı fiyat indirimleri uygulayarak tüketiciyi yakalamayı amaçlar.

3) Uyarlama fiyatlandırması

Uyarlama fiyatlandırmasının hedefi, farklı pazarlarda yer alan tüketiciler için ürünün farklı fiyatlarda farklı versiyonlarını oluşturarak pazar payını genişletmektir.

Uyarlama fiyatlandırması hem geleneksel pazarlama hem de Internet üzerinden gerçekleştirilen pazarlama faaliyetlerinde rahatlıkla uygulanabilir.

Uyarlama Fiyatlandırması Stratejisi Uygularken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Uyarlama fiyatlandırması sürekli değişen ihtiyaç ve beklentilere cevap vermek için sık değişimi olan veya hızla yenilenen bilgisayar yazılımları, iletişim hizmetleri gibi ürünler için daha uygundur.
  • Bu tür stratejinin uygulanmasında hedef kitleler arasındaki ayrımı iyi yapmak çok önemlidir.
  • Tüketiciler uyarlamalar arasında anlamlı bir farklılık göremedikleri ya da beklentilerine uygun bir uyarlama bulamadıkları takdirde fiyat farklılıklarına tepki gösterebilirler.

4) Paket fiyatlandırma

Paket fiyatlandırma alıcının birlikte almayı tercih edebileceği düşünülen ürünlerle oluşturulan alternatif ürün paketleri ile toplam satış hacmini artırmayı hedefler.

Paket Fiyatlandırma Stratejisi Uygularken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Paket fiyatlandırma stratejisinin başarıyla uygulanabilmesi için, veri bankasındaki bilgilerden hareketle, tüketicilerin tercih ve beklentilerine uygun cazip ürün paketlerinin oluşturulması gerekir.
  • Pazarın bölümlere ayrılabilme özelliği arttıkça çok sayıda paket oluşturulabilir ve farklı tüketici gruplarına veya tek tek tüketicilere sunulabilir.

5) Markaya dayalı fiyat farklılaştırma

Marka imajı güçlü olan şirketlerin marka bağlılığı olan ve prestije önem veren alıcılara yönelik olarak uyguladıkları fiyatlandırma stratejisidir.

Bu tür stratejilerin uygulanmasında yalnızca ürün markası değil, şirketin markasına kazandırmış olduğu değer de kullanılabilir.

6) Opsiyonlu fiyatlandırma

Opsiyonlu fiyatlandırma rekabete dayalı bir fiyatlandırma stratejisidir.

Tıpkı geleneksel pazarlamada olduğu gibi, miktar, teslim zamanı ve hızı, ödeme koşulları gibi değişkenlere bağlı olarak fiyatları opsiyonlu tutmak ve rakiplere oranla avantaj yakalamak amacıyla uygulanır.

7) Yaşam boyu değeri fiyatlaması

İlişki pazarlaması doğrultusunda, sürekli bir müşterinin ortalama ömrü boyunca şirkete kattığı değerin hesaplanmasına dayalı bu stratejiye göre, müşteriyle uzun dönemli ilişki asıldır.

Bu ilişkiyi zedelemeyecek bir fiyatın belirlenmesi ve bu fiyatın birlikte kabullenilmesi, karşılıklı kazanç için önemlidir.

Kuvvetli müşteri sadakati daha yüksek fiyatların ya da fiyat artışlarının kolaylıkla kabulünü sağlayabilir.

  • Internet üzerinden yapılan pazarlamada sürekli müşteriler için yaşam boyu değer daha kolay hesaplanabilir.
  • Yüz yüze ilişkinin olmaması, tepkiler ve geri bildirimlerle ilgili anlaşmazlıkların ortaya çıkmasına ve uzun süreli ilişkinin zedelenmesine yol açabilir.

8) Alternatif kanal fiyatlandırması

İlişki pazarlamasına dayalı alternatif kanallar aracılığıyla, müşterinin farklı alternatifleri kullanabilmesine fırsat veren bir fiyatlandırma stratejisidir.

Alternatif Kanal Fiyatlandırması Stratejisi Uygularken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Internet ortamında müşteri en yüksek değeri yakalayabileceği alternatif kanallara yönlendirilir. Yönlendirmeler büyük ölçüde internet siteleri olabileceği gibi, geleneksel pazarlama araçları da olabilir.
  • Alternatif kanallara yönlendirmenin önemi, müşterinin güvenini kazanmak ve onun sorununun çözümü noktasında açıklık ilkesine özen göstermektir.
  • Yönlendirme yapılırken müşterinin güveninin zedelenmemesi, kolaylık gibi kriterlere dikkat edilmesi gerekir.
  • Müşteri farklı kanallara yönlendirilirken işletmenin muhatap pozisyonunun kaybetmemesine de özen gösterilmelidir. Böylece, uzun süreli sürmesi istenen ilişkiler sağlıklı bir şekilde devam ettirilebilir.

E-ticarete başlamadan önce, hedef pazarınızı seçmelisiniz. Hedef Pazar firmanın hitap etmek ve çekmek istediği müşteri grup ya da gruplarıdır. Hedef pazar geniş bir kitleyi ifade eder.

Hedef Pazar Seçiminde Bunlara Çok Dikkat Etmelisiniz!

  • Hedef pazarın ana konusu lojistiktir. Seçmiş olduğunuz hedef pazara göre doğru ürününü seçmelisiniz.
  • Hedef pazarın yerel ve yakın olarak seçilmesi gerekir.
  • Eğer Türkiye’den satış yapıyor ve hedef pazar olarak Türkiye’yi seçiyorsanız, çok büyük bir sorun yoktur.
  • Hedef pazar olarak Amerika, İngiltere ya da Almanya gibi bir ülkeyi seçmişseniz, göndereceğiniz ürünlerin stok durumu, ağırlıkları, hacimleri gibi konular çok büyük önem taşır.
  • Bir ürünün yurtdışına gönderilmesinde en büyük problem maliyet ve zaman ilişkisidir. Dünyanın hemen her köşesine uçakla iki günde gönderi ileten uluslararası şirketler ürününüzün ağırlığı ve hacmine göre ücret talep edeceklerdir.
  • Bir başka gönderi yöntemi de gemi ile olabilir. Ama bu durumda da masraf kısmen daha azken, gönderinin müşterinize ulaşması aylar sürebilir.
  • Gönderi masraflarını müşterilerinizden talep etmek yüksek maliyeti nedeniyle satışlarınızı da etkiler.
  • Gönderi şirketlerinin çoğu, ekstra olarak gümrük masrafı ister. Fakat yine de uluslararası ticarette gönderinizin gümrüğe takılması ihtimali de her zaman vardır. Her 100 gönderide ortalama 1-2 kere gümrüğe takılacağınızı hesap etmelisiniz. Bu da gönderi başına 200 Euro civarında bir masraf ödemeniz anlamına gelir.

E-Mağaza Açarken Dikkat Etmeniz Gerekenler

  • E-ticaret yapabilmek için vergi mükellefi olan, sattığı ürünler için fatura kesebilecek bir şirket sahibi olmalısınız.
  • Satacağınız ürünleri, hedef pazarınızı ve satış stratejilerinizi oluşturduktan sonra bir e-pazar yeri ile anlaşarak, dükkân kiralamalı ya da kendi e-ticaret paketinizi almalısınız.
  • Sattığınız ürünler kanuna ve ahlaka uygun olmalı.
  • Tüketici Kanununa uygun davranmalısınız.
  • Kredi kartı ile satış için bankanızdan Sanal POS edinmelisiniz.
  • Kredi kartı güvenliği için SSL sertifikanız olmalı
  • Mağazanız mutlaka fotoğraf ve fiyat detaylarıyla ürünlerinize ait bilgileri; sıkça sorulan sorular, şikâyet hattı ve müşteri anketi gibi müşteri destek bölümlerini ve promosyon-kampanya bilgilerini içermelidir.

E-Mağazada Nasıl Kâr Edersiniz?

  • İlgi çekici olun, e-­mağazanızı diğerlerinden farklılaştırmanın yollarını bulun.
  • İyi bir ürün ve satış stratejisi izleyin.
  • Özellikli ürünlerinizi, kolayca bulunabilecek kategorilere bölerek ön plana çıkartın.
  • Vitrininize koyacağınız ürünlerin fotoğraflarının kaliteli ama az hacimli olmasına dikkat edin. Yüksek çözünürlükteki resimler potansiyel alıcılarınızın bilgisayarında görülemeyebilir.
  • Mağazanız, kolay gezilebilir olmalı. Gezmek isteyenlerin önüne, "sitenize kayıt olma zorunluluğu", uzun ve bıktırıcı boşluklarla dolu bilgi formları çıkartmayın.
  • Verdiğiniz servisleri ön plana çıkartın. Alınan ürünleri hızlı teslim etmek ve bunu vurgulayarak söylemek müşteriler üzerinde iyi etki bırakır.
  • Ana sayfanızı bir vitrin olarak düşünün ve vitrininize mutlaka e-posta yazışma adresinizi yerleştirin. Ulaşılabilir olmak güven verir.
  • Ana sayfanızda "favori ürünlerinizi öne çıkararak" hızlı alışverişi yüreklendirin.
  • Detaylı arama seçenekleri ile müşterilerinizin aradıklarına hızlı ulaşmalarını sağlayın. Özel günlerde indirimler ve promosyonlar uygulayın.
  • Sitenizi arama motorlarına kaydettirin. Arama motorları web sayfalarının içeriğinde kullanılan kelimelere göre indekslenir. Bu nedenle anahtar kelimeleri dikkatli seçmek arama yapan müşterilerin e-mağazanızı bulmalarını kolaylaştırır.
  • Sattığınız ürünleri, şirket adı gibi ayırıcı kelimeleri metin içinde de belli aralıklarla kullanın.
  • Fiyatların mümkün olduğu kadar ucuz olmasına dikkat edin. Internet üzerinden alışveriş yapan müşterileriniz bu kanalı hızlı ve ucuz olduğu için tercih ettiğini unutmayın.
  • Web maliyetlerini düşüren bir kanal olduğu için, ürünlerinizi, piyasadan daha ucuza satarak aynı kârı elde edebilirsiniz.
  • Vitrininizi düzenli olarak yenileyin. Sitenize gelen bir ziyaretçi, bir kaç gün öncesine göre farklılıklar bulursa, sizi daha yakından takip etmeye başlayacaktır.
  • E- mağazanızın ismini, web adresini yazışmalarınızda, kartvizitinizde kullanarak tanıtımını yapın. Yaptığınız satışlar sonrasında kargo paketinin üzerine mağazanızın logosunu ve URL adresini mutlaka kullanın.

Stoksuz e-ticaret yani dropshipping, direkt üreticiden veya toptancıdan mal tedarik ederek tüketiciye ulaşmasını sağlamak suretiyle yapılan bir ticaret şeklidir. Internet üzerinden para kazanmanın en cazip yollarından birisi olan stoksuz e-ticaret; stok tutma ve nakliye gibi ağır sorumluluklardan kurtulmanızı sadece satış ve pazarlamaya odaklanmanızı, belirlediğiniz kâr marjı üzerinden satış yapmanızı sağlar.

Stoksuz e-ticaret yaparken dikkat etmeniz gerekenler

  • Dropshipment için seçtiğiniz firmayı çok iyi araştırmalısınız.
  • Firmanın gerçekten toptancı mı, yoksa aracı mı olduğunu bilmeniz gereklidir. Aracı bir firma olması durumunda, o firma da kâr koyacağı için, kâr marjınız düşer.
  • Seçtiğiniz mallar için daha ucuz fiyat veren firmalar olup olmadığını mutlaka araştırın.
  • Anlaşma yaptığınız firma ile tüm masraflar ve ödeme koşulları hakkında mutlaka görüşün ve alınan kararları yazılı olarak belgeleyin.
  • Birlikte çalışacağınız firmanın nasıl nakliyat yaptığını ve hangi nakliye firmaları ile çalıştığını araştırın. Güvenilir nakliye firmalarını tercih edenler sizin de tercihiniz olmalı.
  • İade politikalarını netleştirin. Müşterilerinizin herhangi bir nedenden dolayı ürünlerini iade etmeleri durumunda sorun yaşamak istemiyorsanız iade politikalarını netleştirin. İade bedelini tahsil etmeniz önemlidir.

Başarılı bir e-ticaret sitesi sattığı ürün, satış biçimi ve hedef kitlesi arasında hassas dengeyi yakalamayı başarmış demektir. Siz de işinizi Internet ortamına taşımak, size kazanç sağlayacak bir e-ticaret sitesi oluşturmak istiyorsanız aşağıdaki soruları okumanızı ve kendinize sormanızı istiyoruz.

Ne Satıyorsunuz?

Sattığınız ürün ya da hizmetin online satışa uygun olup olmadığını belirleyin.

Kataloglar ve doğrudan ulaşılan kanallar yoluyla satılan ürünler, seyahat planlaması gibi hizmetler web üzerinden satış yapmak için oldukça uygundur.

Online olarak iyi sattıkları kanıtlanmış ürün ve hizmetler

  • Kitap, Müzik CD’si, DVD gibi ticari mallar
  • Spor ürünleri, elişi malzemeleri gibi meraklılarına hitap eden ürünler
  • Seyahat organizasyonu gibi ürünün fiziksel olarak incelenmediği hizmetler
  • Büro malzemeleri, yedek parça gibi sık sık satın alınan mallar
  • Bilgisayar, yazılım gibi teknolojik ürünler
  • Baskısı tükenmiş yayınlar, nadir bulunan koleksiyon malzemeleri gibi zor bulunan öğeler

Online olarak satışı zor olan ürün ve hizmetler

  • Mobilya gibi nakliyesi zor olan ürünler
  • Bölgesel pazara yönelik hizmetler
  • Yasal olarak satılması zor olan ürünler
  • Gelinlik gibi uygulamalı yardım gerektiren öğeler

Müşterileriniz İnternetten Yararlanıyor mu?

  • E-ticaret konusunda en önemli noktalardan biri de, hedef kitlenizin satmayı planladığınız türden ürün ve hizmetleri satın almak için interneti kullanıyor olup olmadığıdır.
  • Bilgisayar kullanım alışkanlığı yüksek olmayan bölgesel bir kitleye satış yapıyorsanız, müşterileri online olmaya ikna etmek için gereken çaba sağlayacağınız kazanca değmeyebilir.
  • Ancak bölgesel satış yapan bir şirketiniz varsa ve ürünleriniz tüm kesimler için cazip gelebilecek bir özelliğe sahipse, işinizi geliştirmek ve daha geniş bir coğrafyada satış yapmak için e-ticaret iyi bir yol olabilir.
  • Teknik olarak uygun bir müşteri tabanına hizmet etme, online ticaretin şirketinize yararlı olabileceğine ilişkin iyi bir ipucudur.
  • Hedef kitleniz hareketli, yoğun bir hayat yaşıyorsa, e-ticaretin zamandan tasarruf sağlayan özelliği onlara çekici gelecektir.

Rakipleriniz İnterneti Kullanıyor mu?

  • E-ticaret platformunda rakiplerinizin fazla olması sunduğunuz ürün ve hizmetin web üzerinden satış yapmaya uygun olduğunu, ancak rakiplerinizin arasından sıyrılmak için fark yaratan bir fikre ihtiyacınız olduğunu gösterir.
  • Dolaylı veya doğrudan rakibiniz konumunda olanların sitelerini mutlaka inceleyin ve müşterinin gözündeki değerinizi artıracak biçimde daha bir site oluşturarak benzersiz bir hizmet sunun.
  • Rakipleriniz interneti kullanmıyorsa, niçin kullanmadıklarını kendi kendinize sorun. Onların ortada gözükmemesi sizin de bu alandan uzak durmanız gerektiğinin ya da pazarlama açısından niş olarak kabul edebileceğimiz avantajlı bir alan yakaladığınızın işareti olabilir.
  • Mutlaka pazar araştırması yapın, konuyla ilgili yayınları ve raporları inceleyin.
  • Müşterilerinizin online alışkanlıkları hakkında onlardan bilgi alın veya internetin endüstrinizi nasıl etkilediğini araştırması için ticari birliğinize başvurun.

E-Ticareti Hayata Geçirebilir misiniz?

Her yeni dağıtım kanalında olduğu gibi, gereken düzeyde hizmet ve destek sağlayabilmek için, şirket kaynaklarınızın bir kısmını e-ticaret’e ayırmanız gerekecektir.

Online satış kanalınızdan en iyi verimi almak için, sitenizi oluşturmadan önce personeliniz arasında bu görevlerle ilgili olarak bir görev bölümü ve bu görevlerin yerine getirilmesini sağlayacak bir plan da yapmalısınız.

Online satış sitenizin sağlıklı ve verimli çalışmasını sağlayacak unsurlar:

  • Müşteri iletişimini yönetme
  • Müşteri anketleri uygulama
  • Site içeriğini güncelleme
  • Nakliye yöntemlerini ve seçeneklerini ayarlama
  • Sitenin düzenli olarak bakımını yapma
  • Site güvenliğini sağlama ve sürdürme

Bir web sitesi öncelikle size küresel çapta erişilebilir kılar. Dünyanın her yerindeki potansiyel müşterilerinize, ucuz hammadde kaynaklarına, tedarikçilere ulaşmanızı ve onların size erişimini mümkün hale getirir.

Internet sayfalarınız müşterilerinizin size olan güvenini pekiştirir.

Kurumsal bilgilerinizin yanı sıra ürün ve hizmetleriniz ile ilgili bilgileri sürekli güncelleyerek, müşterilerinize en doğru ve güncel bilgileri aracısız aktarmanızı sağlar.

  • Hedef kitlenizi doğru belirleyin ve sitenizi bu temel üzerine kurun.
  • Düzenli içerik güncellemeleri yapmanız içerikte yaptığınız güncellemeleri bildirmeniz sitenizin ziyaret edilme sıklığını artıracaktır.
  • Ziyaretçilerinizi aradıkları bilgiye en kısa sürede ulaşmasını sağlayın.
  • Web sitenizde kaliteli görseller kullanın ancak bunların çok yüksek çözünürlükte olmamasına dikkat edin. Çok sayıda ve yüksek çözünürlükte görseller internet sitenizin açılmasını zorlaştırabilir.
  • Ses dosyaları da sayfalarınızın geç yüklenmesine neden olabilir. Çok gerekli değilse ses dosyası kullanmayın.
  • Java uygulamaları sayfanızın geç yüklenmesine neden olur. Bazı web tarayıcıları Java programını desteklemeyebilir. Gerekmedikçe Java uygulaması kullanmayın.
  • Web sitenizin sayfa tasarımları ve renk seçimleri incelemeyi ve okumayı kolaylaştırmalıdır.
  • Metinlerinizin sade ve düzgün bir Türkçe ile yazılmasına, hatalardan arındırılmış olmasına dikkat edin.
  • Yazı karakterinizi seçerken standart fontları tercih edin.
  • Sayfalarınızın boyutuna dikkat edin. Boyut büyüdükçe yenileme süresi artar, unutmayın.

Sitenize Alacağınız Reklamlarda Nelere Dikkat Etmelisiniz?

  • Sponsor bulma kaygısı ile sayfanıza girince açılan birçok reklam penceresi ziyaretçilerinizin algısını olumsuz etkiler.
  • Sponsorlarınıza link vermek akıllıca bir çözümdür, ancak ziyaretçilerinizi sponsorunuzun sayfalarına girmeye zorlamayın.
  • Arama motorlarında ve top listelerde kendi tanıtımınızı yaparken uygun yönlendirmeler kullanın.

Web Sitenizin Kuruluşu İçin Mutlaka Gerekli Olan Unsurlar

  • Alan Adı (Domain Name)
    Alan adı, sizin sanal dünyadaki adresinizdir. Firmanıza ait alan adını tescil ettirebilmeniz için, Ticari Sicil Gazetesi veya Patent Enstitüsü tarafından onaylanmış Marka Tescil belgesi gerekir.
  • Yayınlama Alanı (Hosting) ve E-Posta Adresleri
    Yayınlama alanı (hosting) hizmeti aldığınız şirket, aynı zamanda size e-posta hizmetini de sunacaktır. Hosting alanınızın büyüklüğü, talep ettiğiniz e-posta adresi sayısı gibi farklı ölçütler ile belirlenen yıllık ödemeler ile yayınlama alanı kiralayabilirsiniz.

Web Sitenizin İçeriği Açısından Mutlaka Gerekli Olan Unsurlar

  • Web siteniz mutlaka sizinle iletişim kurmayı sağlayacak iletişim bilgilerini içermelidir.
  • Ürün ve hizmetlerinizi doğru ve kapsamlı tanıtmalısınız.
  • Referanslarınızı ve kullanıcı görüşlerini mutlaka yayınlamalısınız.

Web Sitenizin Etkinliğini Artıracak Unsurlar: İçerik ve Tasarım

  • Web sitenizin amacı, kime yönelik yapılacağı ve içeriği öncelikle belirlemeniz gereken konulardır. Sitenizin tasarımı da bu çerçevede geliştirilecektir.
  • Bir web sitesinin başarısı, siteyi tekrar ziyaret eden kullanıcılardan anlaşılır. İçeriğinizin doğru ve güncel olması ziyaretçi sayısını olumlu etkiler.
  • İçeriğinizi oluştururken kısa ve sonuca yönelik metinler kullanın.
  • Web sitenizin tasarımı içeriğinizin rahat takip edilmesini sağlamalıdır. Kullanıcıların sitenizin içinde kaybolmalarına izin vermeyin.
  • Uygun bir arka plan, rahat okunan fontlar, içeriğinizi destekleyen grafikler ve görsel unsurlar kullanın.
  • Web sitenizi duyurmak, ziyaretçi sayınızı artırmak için öncelikle sitenizi arama motorlarına kaydettirin.
  • Arama motoru, internet üzerindeki web sitelerini başlıklarına, açıklamalarına, anahtar kelimelerine ve içeriklerine göre indeksleyen sistemlerdir. Ziyaretçileri, aradıkları bilgiyi sağlayan web sitelerine ulaştırırlar.
  • Sonuçların güncelliği ve geniş kullanım oranları nedeniyle gelişmiş arama motorlarını tercih edin.
  • Web sitenizin sisteminde, arama motorlarının otomatik olarak seçeceği bir özet bilgi bölümün yer alması gerekiyor. Bu konuda web sitenizin tasarım ve program çalışmasını yapan firma/kişilerden destek alabilirsiniz.
  • Arama motorları, animasyon çalışması olan web sitelerini tarayamaz. Tamamen animasyona dayalı bir web sitesi kurmaktan kaçının.
  • Farklı web sitelerinde linklerinizin bulunmasını sağlayın. Sektörel portallar, üyesi olduğunuz odalar ve örgütler ile işbirliği yapabilirsiniz
  • Yeterli bütçe ayırabiliyorsanız hedef kitlenizin sık sık ziyaret ettiği haber portalları ve online satış sitelerine reklam verin. Bu alanda uygulanan farklı reklam biçimlerini araştırın.
  • Arama motorlarının reklam kampanyalarını kullanın. Arama motorunda öncelikli çıkmanızı ya da reklam alanında yer almanızı sağlayacak girişimleri yapın.
  • Çalışanlarınızı, müşterilerinizi, iş ortaklarınızı vb. sitenize yönlendirmeleri konusunda bilgilendirin, hatta kendiniz de aynı çalışmayı yapın. Kartvizitlerinizde web sitesi adresiniz ve e-posta adreslerinizin olmasına özen gösterin.
  • Sitenize gelen ziyaretçilerin, iç sayfalara yönlenmeye karar verme süreleri 3–4 saniyedir. Bunu hiç unutmayın.
  • Sunduğunuz hizmetleri ana sayfanızın göze çarpan bir noktasında özet bir cümle ile ifade edin ve ziyaretçilerinizin sitenizin içerini öğrenmelerini sağlayın. Ziyaretçiniz doğru adreste olduğunu sitenizi açar açmaz fark etmeli.
  • Ana sayfanızdan alt alanlara giriş yapılabilecek yerler hakkında göze çarpan yerlerde konumlandırma yapın.
  • Sitenizin ilk tıklamada sitenin içine giriş yapabilecek formatta olmasına özen gösterin. Ziyaretçi, ana sayfanın ötesine bir kez geçtiğinde, artık sitenizin içine girmiş ve sitenizde daha uzun süre kalmasını sağlamak için elinize fırsat geçmiştir.
  • Sektörünüze uygun sade bir tasarım kullanın. Yanıp, sönen düğmeler, çok parlak renkler, artistik yazı tiplerinden uzak durun.
  • Menü yönlendirmelerinizin veya ana sayfadan alt sayfalara geçilen ve dönüşlerin çok sade bir yapıda olmasına dikkat edin.
  • Hizmet alanlarınızın kapsamı çok geniş veya sayısı binlere ulaşan bir ürün gamınız olabilir. Her konu başlığına menüde bir yönlendirme yerine, ana konu başlıkları altında konumlandırmayı deneyin.
  • Ziyaretçi için doğru ve kolay bir yönlendirme kadar o bölümlerde okuduğu metinlerin de önemi vardır. Yer verdiğiniz metinlerin uzun olmamasına, sade ve harekete geçirecek ifadelere içermesine özen gösterin.
  • Ziyaretçilerinizin size ulaşmak istediği her anda bilgi sahibi olabilmesi için belirli yönlendirmelerin sabit olarak bulunmasına da dikkat edin.
  • Doğru görselleri kullanın. Başarılı görsel kullanımı ziyaretçilerinizi açılış sayfasından iç sayfalara taşıyacak unsurlardan birisidir.

E-Ticaret farklı pazarlara hitap eden iki kategoriye ayrılır.

B2B - Business to Business

İşletmeler arasında geleneksel yollarla gerçekleştirilen iş ilişkilerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesidir.

B2C - Business To Consumer

Perakende satış sitelerinde olduğu gibi ürün ve hizmetlerin son tüketiciye yönelik olarak internet ortamında pazarlanması ve satışını içeren ticari faaliyetlerdir.

  • B2B ve B2C arasındaki temel fark, müşterinin kim olduğudur.
    Son kullanıcıya kitap satan bir internet sitesi B2C kategorisinde, sanayi şirketlerine kimyasal malzeme satan bir şirket ise B2B kategorisinde çalışır.
  • B2B ve B2C sitelerinde pazarlık ve entegrasyon farklı biçimlerde uygulanır.
  • B2B’de, ürün özellikleri, teslim zamanı, fiyat ve ödeme koşulları her defasında görüşmeye açıktır.
  • B2C’de ise müşterinin teslim koşulları ve fiyat üzerinde pazarlık şansı yoktur. İşlemler belirlenen koşullar üzerinden yürütülür.
  • B2B sitelerinde iki sistem arasında bilgi paylaşımı ve müşterinin sistem ile konuşma olanağı bulması önem taşır.
  • B2C’de müşterinin web sitesi veya bilgisayar sistemi ile herhangi bir entegrasyona ihtiyaç yoktur.
  • B2B’nin temeli, şirketlerin internet üzerinden birbirine mal ve hizmet satmasına dayanır.
  • B2B siteleri elektronik ortama aktarılmış pazaryeri olarak kabul edilebilir.
  • Pazaryeri ortamı mal ve hizmet alım satımının yanı sıra, şirketlerin birbirleri arasında bilgi alışverişi yapmasını, finansal işlemler gerçekleştirmelerine de olanak tanır.
  • İşlemlerin internet üzerinden gerçekleşmesi hız ve verimliliği artırır.

B2B ile Daha Hızlı Ticaret

B2B siteleri “piyasa yapıcısı” işlevini üstlenerek alıcı ve satıcıların binlerce şirket içinde kaybolmadan bir araya gelmelerini sağlar.

B2B ile Daha Düşük Maliyet

Ürün ya da hizmet tedarikini, bütün opsiyonları görerek, en düşük fiyatı sunan şirketleri inceleyerek gerçekleştirmek, tedarik zincirinizin yarattığı maliyetleri azaltır.

B2B ve Satın alma

  • Katalog üzerinden satış yapabilen siteleri ve fiyatları inceleyin.
  • Öncelikle tedarik edilmesi kritik ve karmaşık olmayan ürünler ile satın alma yapın. Ofis malzemeleri sağlıklı bir başlangıç olacaktır.
  • Satın alma siparişlerini e-posta ile göndermeye başlayın. Tedarikçileriniz ile hızlı ve verimli bir iletişim kurmanızı sağlayacaktır.

B2B ve Satış

  • B2B sitelerinde yapacaklarınız, büyük oranda müşterinizin isteğine bağlıdır.
    Müşterileriniz; siparişlerin e-posta ile teyit edilmesini, fiyatlarınızın web sitesinde yayınlanmasını, ürün stoklarınızın miktar ve zaman tablosunun web sitenizde bulunmasını, servis taleplerinin veya şikâyetlerin internet ortamında alınmasını isteyebilir.
  • Malzeme ihtiyaç planlarınızı paylaşarak, tedarikçilerinizin sizin planınızı izlemesini otomatik malzeme sevk etmesini sağlayın.
  • Kayıt işlemlerinde hız ve tasarruf sağlamak için siparişlerinizi elektronik ortamda yollayın, cevapları da aynı tür ortamda geri alın.
  • B2B üzerinde satış yapmak Internet sitenizde ihaleler düzenleme veya satın alma listenizi yayınlayarak onaylı tedarikçilerinizin doğrudan fiyat–süre–miktar tekliflerini toplamanıza olanak sağlar.
  • B2B ile siparişlerinizi tedarikçinizin sisteminde hiç kimseye sormadan izleyebilir, karşılıklı mutabakatı doğrudan yapabilir, mühendislik veya kalite bilgilerinizi paylaşabilirsiniz.
  • B2B uygulamaları her zaman gerçek bilgi ile hareket etmenizi sağlar.
  • Müşteri talepleri daha hızlı değerlendirilir.
  • Ürünler pazara daha hızlı sunulur.
  • Bürokratik işlemler azalır.
  • Stoklarınızın devir hızı artar.
  • Müşteri memnuniyeti artar.
  • Tedarikçilerin sizin planınıza uyumu artar.
  • Satın alma maliyeti düşer.
  • Sistem içi disiplin artar.
  • Müşteriniz ekranında ne görüyorsa ona inanır. Bu nedenle sisteminizden çıkacak raporların her zaman doğru ve açık olması büyük önem taşır. B2B üzerinden ticaret yapacaksanız şeffaf olmalı ve bilgiyi doğru paylaşmalısınız.
  • Hem yazılım hem de donanım sisteminizi B2B ortamında çalışmaya uygun hale getirmelisiniz. Öncelikle bilginin kendi içinizde doğru ve hızlı akışını sağlamalı, daha sonra gerekli bilgileri müşteri ve tedarikçilerinizle paylaşmanın en sağlıklı yolunu geliştirmelisiniz.
  • B2B sitenizin bir iş yapma platformu olduğunu unutmamalı, site yönetimini teknik kadrolara bırakmamalısınız. B2B amacı ile hazırlanan web siteleri sağlam bir teknolojik altyapıya sahip olmalıdır ama sitenin yönetilmesi “iş” bilgisi gerektirir.
  • E-ticaret siteniz için satış hedeflerinizi belirleyin.
  • Bilgi teknolojisi yatırımlarınızın işiniz üzerindeki etkilerini somut olarak ölçecek çözümleri geliştirin.
  • Fikir aşamasından uygulama aşamasına kadar olan zamanlamanızı detaylı bir biçimde yapın. Sorunları ve çözümlerinizi öngörerek çalışmanızı gerçekleştirin.
  • Online sağlayacağınız müşteri hizmetlerini belirleyin.
  • Müşterileriniz hakkında edinmek istediğiniz bilgileri netleştirin. Bu bilgiler iş modelinizi oluştururken ve geliştirirken size destek sağlayacak.
  • Müşterilerinizin beklentilerini iyi belirleyin. Gizlilik politikanızı geliştirin. Müşterilerinize gizlilik konusunda vereceğiniz garantileri net bir biçimde anlatın.
  • Veri toplama, kullanım, bildirim konularında farklı ülkelerin yasalarına ilişkin bilgi edinin.
  • Online satış sitenizi ya da kataloğunuzu hangi sıklıkta yenileyeceğinizi, yeni hizmet veya ürünlerinizi nasıl duyuracağınızı belirleyin.
  • Hangi çapraz satış fırsatlarının gelirlerinizi artırabileceğini araştırın.
  • Web sitenizde sunmak üzere çeşitli içerik kaynaklarından -haber, hava durumu, olaylar/organizasyonlar- veriler alacaksanız altyapınızı birden fazla veri formatıyla sorunsuz çalışacak biçimde hazırlayın.
  • İş hedefiniz ortak ilgi alanları ile ilgili online bir topluluk oluşturmaksa katılımcılarınıza hangi özelliklerin cazip gelebileceğini araştırın ve ilk adımlarınızı buna göre atın.
  • Özel müşteri grubunu nasıl belirleyeceğinizi netleştirin.
  • Özel müşterilerinize sağlayacağınız avantajları belirleyin.
  • E-ticaret mağazanız fiziki olarak da ticaret yapıyorsa, satış sisteminiz konusunda detaylı bir çalışma yapın. Envanter sistemleri, iade koşulları, fiyatlandırma konularını açıklığa kavuşturun.
  • Talep yaratma planınızı geliştirin. Online reklam performansınızı izlemeli ve yönetebilmelisiniz.
  • Müşteri için işlem karmaşıklığını minimuma indiren sağlam ve güvenli bir alışveriş deneyimi yaratın.
  • Müşterilerin ürünler, teslimat, servis konusunda sorularını veya şikâyet ve önerilerini yanıtlama sürecini nasıl otomatikleştireceğinizi belirleyin.
  • Ölçeklenebilir bir platform yaratın.
  • Site trafiğinizin büyüme hızı ile ilgili gerçekçi tahminler yapın.
  • Sitenize talebi sıçratacak durumları belirleyin ve yüksek taleplerle baş etme planlarınızı geliştirin.
  • Yeni özelliklerin çabuk eklenebildiği esnek bir satış sitesi yaratın.
  • Hosting firması ile ilgili kriterleriniz net olsun. Hosting ve bakım masraflarının mevcut kaynaklarınızı zorlamaması gerekir.
  • Güvenlik planınıza çok önem verin. Güvenlik duvarları, ağ yalıtımı, veri şifreleme, izinsiz girişleri sezme önemli güvenlik detaylarıdır.
  • Güvenilir bir e-ticaret platformu yaratmak için dijital sertifikalarınızı alın.
  • Felaket durumunda hayata geçireceğiniz bir kurtarma planı geliştirin.
  • Mevcut işinizi web ortamına taşıyorsanız, bu ortamdan sorumlu olacak yöneticinizi belirleyin.

İş yapmak isteyen bir B2C sitesi, tüketici için çekici olmaktan öteye gitmeli. Hazırlıklarınızı online müşterileri yakalayan ve tutan bir site yaratmak yönünde yapın.

  • Web siteniz için iş hedefleriniz neler? Halen bir işletmeniz varsa, web siteniz yalnızca ek bir kanal mı yoksa iş yapmanın farklı bir yolu mu? Bilgi teknolojisi yatırımlarınızın iş üzerindeki etkilerini somut olarak nasıl ölçeceksiniz?
  • Sitenizi tamamlayıp kullanıma açmak ne kadar zaman alacak? Geliştirmeyi veya yaygınlaştırmayı geciktirebilecek sorunlar neler? Beceri eğitimi? Geliştirme kolaylığı? Bağımlılıklar? Bir gecikmenin gelirler modeliniz üzerindeki etkisi ne olabilir?
  • Hangi müşteri hizmetlerini online sağlayacaksınız? Sipariş takip? Hesap inceleme? Online faturalama? Ödemeler? Müşteri desteği?
  • Müşterileriniz hakkında hangi bilgileri edinmek istersiniz? Daha kişiselleştirilmiş bir Web alışveriş deneyimi mi sunmak istiyorsunuz? Ürün/hizmet yelpazenizde değişiklikler yapmak mı? Karar destek sisteminizde hangi özelliklerin olmasını istersiniz?
  • Sitenize koyacağınız bir mahremiyet politikası geliştirdiniz mi? Müşterilerinizin beklentileri neler? Kişiselleştirme özellikleri sunarsanız, verilerinin gizli tutulması konusunda hangi garantileri vereceksiniz? Veri toplama, kullanım, bildirim konularında farklı ülkelerin yasalarına ilişkin bilginiz var mı?
  • Online kataloğunuzu veya web sayfanızı ne sıklıkla değiştireceksiniz? Yeni hizmet veya ürünlerinizi nasıl duyuracaksınız? E-posta duyuruları mı elektronik haber bültenleri mi kullanacaksınız?
  • Hangi çapraz satış fırsatları gelirlerinizi artırabilir? Hangi şirketlerle ortak olacaksınız ve entegrasyon sorunlarını nasıl çözeceksiniz?
  • Web sitenizde sunmak üzere çeşitli içerik kaynaklarından -haber, hava durumu, olaylar/organizasyonlar- veriler alacak mısınız? Birden fazla veri formatıyla nasıl başa çıkacaksınız?
  • İşiniz ortak ilgi alanları çevresinde bir online topluluk yaratılmasına uygun bir iş mi? Katılımcılarınıza hangi özellikler cazip gelebilir?
  • Özel (büyük miktarlarda alım yapan) müşterilerinize avantajlar sağlayacak mısınız? Bu grubu nasıl belirleyeceksiniz?
  • Bir inşaat malzemeleri mağazanız varsa, online mağazanızla fiziksel mağazanız arasındaki ilişki ne olacak? Envanter sistemleri ayrı mı olacak? Bir ürünü online alan bir müşteri bir mağazanıza girip onu iade edebilecek mi? İki yerde de fiyatlar aynı mı olacak?
  • Talep yaratma planınız nedir? Geleneksel reklamlarla web reklamları arasındaki denge nasıl olacak? Online reklam performansını nasıl yönetecek ve izleyeceksiniz?
  • Müşteri için işlem karmaşıklığını minimuma indiren sağlam ve güvenli bir alışveriş deneyimi yaratabilecek misiniz? Çok fazla adım, kişisel verilere tekrar tekrar girme zorunluluğu, online müşteri desteği eksikliği gibi darboğazlar neler?
  • Müşterilerin ürünler, teslimat, servis konusunda sorularını veya web sitesi şikayet ve önerilerini yanıtlama süresine ilişkin hedefiniz ne? Bu süreci nasıl otomatikleştirebilirsiniz?
  • Site trafiğinizin ne hızda büyümesini bekliyorsunuz? Platformunuzun ölçeklenebilirliği ne kadar?
  • Hangi mevsimsel veya özel olaya bağlı talep, sitenize olan talebi birden sıçratabilir? Beklenmedik düzeyde yüksek hacimlerle baş etmek için alternatif planlarınız neler?
  • Sitenize yeni özellikleri ne kadar çabuk ekleyebileceksiniz? Platformunuz esnek mi? Geliştiricilerinizin ek eğitime ihtiyacı var mı?
  • Mevcut kaynaklarınız göz önüne alındığında sitenizin hosting’i veya bakımı ne kadar kolayolacak? Bir hosting firması seçmek için hangi kriterleri kullanırdınız?
  • Performansı yavaşlatmadan, network ortamınızın virüs veya hacker’lardan korunmasını nasıl sağlayacaksınız? Güvenlik planınız, ‘askerden arındırılmış bölgeler’ (DMZ), güvenlik duvarları, ağ yalıtımı, veri şifreleme ve izinsiz girişleri sezme gibi önlemleri içeriyor mu? Dijital sertifikalar alıyor ve kredi kartı işlemleri için güvenli bir kanal olarak Security Sockets Layer (SSL) kullanıyor musunuz?
  • Bir felaket durumunda site kurtarma planınız var mı? Servis reddetme atağı? Virüs istilası? Sistem arızası? Hangi dış kaynakları çabucak seferber edebilirsiniz?
  • Mevcut bir işi web’e taşıyorsanız, hangi üst yönetici B2C’nin savunucusu olacak?

Site kurma planlarınızı çok ileri götürmeden önce, aşağıdaki unutulmayacaklar listesi çerçevesinde müşteri ilişkileri ve akıllı iş yönetimi (business intelligence) konusunda düşüncelerinizi netleştirin.

  • Müşterileriniz hakkında bilgi toplamak ve saklamak için kullandığınız donanım, yazılım ve veri formatlarını tanımlayın.
  • Derlenmiş müşteri verilerinden en çok hangi departmanların yararlanacağını belirleyin.
  • Müşterilerinizi tanıyın. Hangilerinin referans ürettiklerini, başka hangi ürünlere sahip olduklarını, müşteri grubu bazında kârlılığınızı belirleyecek bir altyapı oluşturun.
  • Müşterinizin tercih ettiği iletişim noktaları öncelik sırasına göre listeleyin.
  • Müşteri bazında hizmetin ve müşteri kazanmanın maliyetlerini belirleyin.
  • Müşterinin tüm iletişim noktalarından edindiğiniz bilgileri bir araya getirip, bütünleştirip, sentezleyebilecek bir yapı oluşturun.
  • Web sitenizin hedeflerinden birisi mutlaka ‘güçlü müşteri ilişkileri kurmak’ olmalı.
  • BT departmanınızın güçlü ve akılcı bir iş yönetimi yaratacak zamana ve beceriye sahip olmasını sağlayın.
  • Müşteri ilişkilerini geliştirmek için üst yönetimin desteğini alın.

Günlük yaşamda kredi kartlı alışverişlerde kullandığımız POS (Point of Sale- Ödeme Noktası) cihazlarının, e-ticarete ve dolayısıyla internet’e uyarlanmış şekline VPOS (Virtual Point of Sale- Sanal Ödeme Noktası) denir.

Aynı zamanda Sanal POS olarak da adlandırılan VPOS, Internet üzerinden alışveriş yaptıran işyerlerinin kredi kartından tahsilât yapabilmelerini sağlayan bir POS yazılımıdır.

FinansWebPOS, QNB Finansbank’ın Sanal POS uygulamasıdır.

FinansWebPOS hakkında detaylı bilgi almak ve başvurmak için tıklayınız.

Sanal POS Nasıl Çalışır?

  • Sanal POS; müşteri-satıcı arasındaki alışverişlerin internet üzerinden, elektronik ortamda yapılmasını sağlar.
  • Bir siteden alışveriş yapan müşteri, kredi kartı bilgisini sitenin formuna girdikten sonra, bu bilgiler, internet üzerinden güvenli bir şekilde bankaya ulaşır ve provizyon alınır.
  • Sanal POS yazılımı provizyonun güvenli bir şekilde alınmasını sağlar. Internet üzerinden transfer edilen bilgilerin 3’üncü şahısların ellerine geçmesini önlemek için kullanılan SSL şifreleme tekniğine uyumlu çalışır.
  • Banka; siteden alışveriş yapan kişilerin yaptığı, daha önce provizyonu alınmış işlemlerin alışveriş tutarlarını kredi kartı limitlerinden düşerek üye işyerinin banka hesabına geçirilmesini sağlar.

Sanal POS Uygulamasına Nasıl Geçilir?

  • Şirketin kendi web sitesi yoluyla e-ticaret yapabilmesini sağlayan bir yazılım olan VPOS uygulamasına geçmek son derece kolaydır.
  • Bunun için firmanın ticari hesap açtığı banka ile üye işyeri ve e-ticaret sözleşmelerini imzalaması, ardından da bankaya ait VPOS yazılımını kendi web sitesine kurması yeterlidir.
  • Sanal POS Internet üzerinden yapılan satışlar için bilinen en etkili yöntemdir.
  • Özellikle perakende (B2C) satışlarda yüzde 35-40 arasında artış sağlamaktadır.
  • Firmanın yerel bir pazardan daha geniş pazarlara, hatta yurtdışına açılmasına olanak sağlar.
  • Firma imajını ve rekabet gücünü olumlu yönde etkiler.
  • Geleneksel satış sürecinden çok daha kısa sürelerde alışveriş olanağı tanır.
  • Zamandan yapılan bu tasarruf, müşteri memnuniyeti ve bağımlılığını artırır.
  • Satışlarla ilgili bilgileri veri tabanına aktarır ve saklar.
  • Sanal POS’ la yapılan alışverişlerde güvenlik son derece yüksektir.
  • Sanal POS; firmadan kredi kartıyla alışveriş yapan bir müşterinin, kredi kartı bilgilerini alarak firmanın web sitesi kanalıyla Internet üzerinden ilgili bankaya iletir. İşlemin sonucunu onay veya ret olarak geri bildirir.
  • Bu süreç esnasında, gerekli kontrol işlemleri dijital olarak gerçekleştirilir.
  • Banka ve üye işyeri arasında dijital imza, dijital sertifika yoluyla yapılan kontrol sonucu gelen teyit bilgisi, bankadan üye işyeri ödeme sistemine provizyon (nakde çevirme işlemi) sonucu olarak geri döner.
  • Bu işlemin ardından müşterinin kredi kartından alışveriş tutarı düşülür ve üye işyerinin bankadaki hesabına geçirilir.
  • Üye işyeri sistemi de (yani firma web sitesindeki VPOS sistemi) provizyon sonucuna göre yapılan işlemlerin geri bildirimini web ortamına aktarır.
  • Bu şekilde işlemin kontrolü ve takibi net bir şekilde sağlanmış olur.
  • Tüm bu işlemler sadece birkaç saniye içinde tamamlanır.
  • Bu işlemlerin tam bir güvenlik içinde yapılması için, bankalar sanal POS hizmeti verecekleri web sitelerinde SSL 128 bit’lik şifreleme şartını arar.

Türkiye’deki bazı bankaların sunduğu sanal POS sistemlerinin, firma tarafından kurulumu ve işletilmesi için belli başvuru aşamaları ve prosedürleri vardır. Genel olarak tüm bankalarda benzer bir başvuru kabul süreci mevcuttur. Farklılıklar ise daha çok detaylarda (Sanal POS kullanım eğitimi verilmesi, bakım hizmetleri olanağı, uygulama yardımı ve ek sözleşmelerle verilen ek hizmetler vs.) söz konusudur.

Başvuru ve bununla ilgili genel prosedürleri şöyle sıralayabiliriz:

Öncelikle şirketin, bu sistemi tercih ettiği bankada, ticari bir hesap açtırması. Bu hesap açtırma süreci, şirketin ticari ve kurumsal konumuna göre alt prosedürlerde değişiklik gösterebilir. 2’inci aşama ise, bankada ticari hesap açtırmış, ya da halihazırda hesabı bulunan şirketin, Sanal POS hizmetinden yararlanmak istediği bankayla imzalayacağı “Üye İşyeri Sözleşmesi”dir. Bu sözleşme içinde genel olarak şu aşamalar izlenir:

  • Öncelikle şirketinizin, bu sistemi tercih ettiği bankada, ticari bir hesap açtırması gerekir. Bu hesap açtırma süreci, şirketinizin ticari ve kurumsal konumuna göre alt prosedürlerde değişiklik gösterebilir.
  • İkinci aşamada bankada ticari hesap açtırmış, ya da hâlihazırda hesabı bulunan şirketinizin, Sanal POS hizmetinden yararlanmak istediği bankayla imzalayacağı “Üye İşyeri Sözleşmesi”dir. Bu sözleşme için genel olarak şu aşamalar izlenir:
  • Üye işyeri başvuru formunun doldurulması
  • Bankayla üye işyeri sözleşmesinin imzalanması
  • E-ticaret yapılacağına dair, sanal POS kullanım sözleşmesi
  • Onaylanma sonucu, sanal POS yazılımının, şirketin web sitesine kurulumu
  • Banka ve firma tarafından sistemin test edilmesi ve uygulamaya geçiş
  • Bankanın politikasına göre, ek olarak istenen belgeler veya ek verilen hizmetler de söz konusu olabilir.
  • Ek e-ticaret sözleşmeleri, sanal POS kullanımı için ödenecek ücret ya da komisyonlarla ilgili sözleşmeler, web sitesinin alışveriş kartı, dijital güvenliği, e-ticarete uygun bir tasarım, stok, muhasebe sistemi yardımı, sistemin belli aralıklarla kontrolü ya da bakımı ve şirket çalışanlarına sanal POS kullanım eğitimi hizmetleri gibi uygulamalar bankadan bankaya değişiklik gösterebilir.

Bunlar, genel olarak bankalar tarafından uygulanan prosedürlerdir. Ancak bankanın politikasına göre, ek olarak istenen belgeler veya ek verilen hizmetlerde söz konusu olabilir. Örnek olarak ek e-ticaret sözleşmeleri, sanal POS’un kullanımı için bankanın vereceği ek hizmetlere ve bunlar için ödenecek ücret ya da komisyonlara dair sözleşmelerin yanında; web sitesinin alışveriş kartı, dijital güvenliği, e-ticarete uygun bir tasarım, stok, muhasebe sistemi yardımı, sistemin belli aralıklarla kontrolü ya da bakımı ve şirket çalışanlarına sanal POS kullanım eğitimi hizmetleri verilebilir.

Konuya uzak biri için, bir VPOS ’un etkinliği onun güvenli olup olmaması ile ilgilidir. Oysa bütün sanal POS’lar zaten son derece etkin bir güvenlik ağına sahiptir ve bu hizmeti veren bankalar, güvenlik konusunda en ufak açığa tahammül etmezler.

Güvenlik yönünden sanal POS sistemleri, bu konuda hizmet veren bankaların kontrolü altındadır. Bu nedenle güvenlik, sanal POS’lar açısından belirleyici, daha doğrusu farklılaştırıcı bir unsur değildir.

İyi bir Sanal POS hangi özelliklere sahip olmalıdır?

  • Kullanım rahatlığı
  • Farklı işletim sistemlerine uyum
  • Yabancı paralarla işlem yapabilme özelliği
  • Bankalara ödenecek işletim bedeli ve komisyon oranlarının uygun olması
  • Ödeme veya tahsilâtlarda geçerli olan kredi kartlarının çeşitliliği
  • Müşteri-satıcı arasında işlem kolaylığı sağlayan Türkçe ara yüz (Türkçe kullanım desteği)

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda yer alan şekliyle elektronik imza (e-imza); başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan, kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi tanımlar.

E-imza; bir bilginin 3’üncü tarafların erişimine kapalı bir ortamda, bütünlüğü bozulmadan ve tarafların kimlikleri doğrulanarak iletildiğini elektronik veya benzeri araçlarla garanti eden harf, karakter veya sembollerden oluşur.

E-imza sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulur.

  • Veri bütünlüğü:
    Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek.
  • Kimlik doğrulama ve onaylama:
    Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak.
  • İnkar edilemezlik:
    Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerini önlemek.
  • Yakın gelecekte ıslak imzanın yerini önemli ölçüde e-imza alacak.
  • Neredeyse her işlem zamanla e-imza ile yapılacak. İşlemler daha hızlı yürütülecek, baskı, kâğıt, posta ve arşivleme maliyetleri düşecek. Verimlilik artacak.
  • E-imza ile evraklarınızın (tıpkı noter vasıtası ile gönderilen bir evrak gibi) yedeği tutularak, kimse müdahale edemeden, değiştiremeden yerine ulaşması sağlanacak.
  • E-imza yalnızca işlemi sizin yaptığınızı ispatlamakla kalmaz, imzanızı attığınız belge, işlem, form gibi her türlü evrakınızı kırılması mümkün olmayan bir şekilde şifreleyerek iletilmesini sağlar.
  • Belgelerinize sizden başka kimse müdahale edemez, değiştiremez, bozamaz.
  • Bu bilgi ya da elektronik evraklar, e-imzanızı aldığınız elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı üzerinden kontrol edilerek ve kaydı (gizlilik esası üzerinde) tutularak gönderildiği için resmiyet kazanır.
  • Kimse elektronik ortam üzerinden yolladığınız evrakı almadığını ya da sizin yazdıklarından başka herhangi bir bilginin, taahhüdün olduğunu iddia edemez.
  • E-imza sayesinde evrakınızın -tıpkı noter vasıtası ile gönderilen bir evrak gibi- yedeği tutularak, kimse müdahale edemeden, değiştiremeden postanızın yerine ulaşması sağlanır.
  • Alıcı da noterden gelen bir evrak gibi elektronik evrakın sizden geldiğine şüphe etmez.
  • E-imza kullanılması, işlemlerin daha hızlı yürütülmesini ve gerçekleştirilmesini sağlar.
  • Baskı, kâğıt, posta ve arşivleme maliyetleri en aza iner.
  • E-imza bürokratik prosedürleri azaltarak verimliliği artırır.
  • Ticari ilişkilerin sürekliliğini sağlar, fırsatlar hızlı bir şekilde yatırımlara dönüştürülebilir.

E-imzanın güvenilirliği yasal olarak onaylanmıştır

E-imzanın yasal altyapıya kavuşması 2005 yılında 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu olarak çıkarılan bir kanunla sağlanmıştır. Diğer bir ifadeyle, e-imza ile yapılan her türlü işlem artık hukuken geçerlidir. Yasaya göre, e-imza, başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi tanımlamaktadır.

E-imzanın, bankalar ve finans kurumları, şube ağına sahip sigorta şirketleri, kamu kurum ve kuruluşları, holdingler ve diğer büyük şirketler, üniversiteler, yüksek iletişim ve bilgi güvenliği gereksinimi olan organizasyonlar başta olmak üzere orta ve uzun vadede yaygın bir uygulama alanı bulabileceği değerlendiriliyor.

Gerek kamusal gerekse ticari alandaki muhtemel e-imza uygulamaları arasında aşağıdakiler sayılabilir:

Kamusal Alandaki Uygulamalar

  • Her türlü başvurular (ÖSS, KPSS, LES, pasaport vb.),
  • Kurumlararası iletişim (Emniyet Müdürlükleri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlükleri vb.),
  • Sosyal güvenlik uygulamaları,
  • Sağlık uygulamaları (Sağlık personeli, hastaneler, eczaneler),
  • Vergi ödemeleri,
  • Elektronik oy verme işlemleri.

Ticari Alandaki Uygulamalar

  • İnternet bankacılığı,
  • Sigortacılık işlemleri,
  • Kâğıtsız ofisler,
  • E-Sözleşmeler,
  • E-Sipariş

  • E-imza sertifikanızı, elektronik sertifika sağlamaya yetkili kuruluşlardan alabilirsiniz.
  • Eğer kamu kurumunda çalışıyorsanız ve imzanızı kurum içi ve diğer kamu kurumları arasında işlemlerde kullanacaksanız, sertifikanızı Türkiye Bilimsel Teknolojik Araştırma Kurumu’ndan (TÜBİTAK) temin etmelisiniz. Bu işlemi, çalıştığınız kurum sizin adına yapabilir.
  • Eğer kamu kurumu çalışanı değilseniz ya da kamu çalışanı olduğunuz halde vatandaş olarak kurum dışındaki işlemlerinizde e-imzayı kullanmak istiyorsanız, bu işi yapmaya yetkili özel şirketlerden, yani elektronik sertifika hizmet sağlayıcılardan, ücret karşılığında almalısınız.
  • Elektronik sertifika sağlamaya yetkili kuruluşları ise internetteki arama motorlarını kullanarak bulabilirsiniz. Ancak sertifika temin edeceğiniz kurumu Telekomünikasyon Kurumu’nun internet sayfasında listesinde yayınlanan kuruluşlar arasından seçmenizde fayda var.
  • Sertifika başvurusu için yetkili firmaya gitmenize gerek yok. Başvuru formu elektronik ortamda doldurulup gönderildikten ve ilgili tutar başvuru formunda yer alan hesaba geçtikten sonra; kurulum paketiniz belirtmiş olduğunuz adresinize geliyor.
  • Paket içerisinde akıllı kart, kart okuyucu, kurulum CD’si, sözleşmeler ve başvuru formu yer alıyor. Kurulum işlemi, hizmeti aldığınız firma yetkilisi tarafından yapılıyor.
  • E-imzayı aldığınız kurum yetkilisi de kurulum paketi elinize geçtikten sonra sizi arayıp kararlaştırılan randevu tarihinde firmanıza geliyor. Güvenli e-imza oluşturma araçları olan akıllı kart ve kart okuyucunun gerekli olduğu yazılımları kurup, kimliğinizi gösterir resmi belgenin bir nüshasını alarak kartınıza e-imzanızı yüklüyor.
  • E-imzanızı, bilgisayarınıza yüklenmiş bir yazılımı kullanarak yapabilirsiniz.
  • Eğer imzanızı sürekli yanınızda taşıyıp, bulunduğunuz yerdeki bilgisayarlardan da gerektiğinde imza atmanız gerekiyorsa, bir akıllı kart ya da “token” denilen USB benzeri özel bir donanım çubuğunu yanınızda taşımanız gereklidir.
  • Böyle bir durumda paket halinde temin ettiğiniz Nitelikli Elektronik Sertifika aracını bilgisayara takmanız yeterli olacaktır.
  • Örneğin akıllı kartınız varsa bu kartı bilgisayara takılı okuyucudan geçirip şifrenizi girmelisiniz. Şayet “token” cihazınız varsa bu cihazı bilgisayarın USB girişlerine takarak e-imza oluşturabilirsiniz.
  • Mobil imza, e-imzanın, GSM SİM kartları ile kullanılabilen türüdür.
  • Mobil imza kullanmak için ilk olarak anlaşmalı bankalardan birine ön başvuru yapılması gerekir.
  • Ardından ilgili GSM operatörünün abone merkezine başvurmalısınız.
  • GSM şirketi, kullanıcıya servisi başlatabilmek için bir başlatma kodu iletir ve SIM kartı kullanıma açıldığında başlatma kodu girilerek şifre belirlenir.
  • Bir banka işleminde ya da alışverişte elektronik imza atmak istediğinizde, bilgiler hazırlanarak, imzalanmak üzere SIM kartınıza (mobil telefonunuza) gönderilir.
  • İmzalama talebi SIM kartına geldiğinde, telefon ekranında, imzalanacak işleme ait açıklama “tamam’’a basılarak onaylanır.
  • Yapılan işlem için üretilen kod, telefon ve bilgisayar ekranından karşılaştırılıp “tamam’’a basılır, işlemi imzalamak için şifre girilir ve tekrar “tamam’’a basılır.
  • Tüm işlemler yaklaşık bir dakika içinde tamamlanır.